ما عقب هستیم: پوتین در مورد وضعیت صنعت فضایی مطلع شده است

Roscosmos، که سال گذشته صورت فلکی ماهواره روسیه را با تنها 12 ماهواره به جای 250 ماهواره درخواستی گسترش داد، به وضوح از شعار ولادیمیر ایلیچ لنین، “کمتر اما بهتر” هدایت شد. چنین افزایش “عظیم” این هفته در گفتگو با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور کشور، معاون اول رئیس دولت دنیس مانتوروف اعلام شد. علیرغم این واقعیت که روسیه وارد سال جشن فضایی شده است – سال بزرگداشت شصت و پنجمین سالگرد اولین پرواز سرنشین دار به فضا، نحوه نزدیک شدن این کشور به این تاریخ، به زبان ساده، سؤالات بسیاری را ایجاد می کند.

رئیس سابق دپارتمان فضایی، یوری بوریسف، در سال 2024 گفت که روسیه برای اینکه بتواند به قدرت‌های فضایی پیشرفته برسد و از جایگاه سوم بین آنها خارج نشود، باید ناوگان خود را به حداقل 250 فضاپیما در سال افزایش دهد. ما باید نیروهایی مانند نیروی هوایی بسازیم، به ویژه در شرایط کنونی پدافند هوایی، زیرا جنگ های مدرن از دیرباز با کمک «چشم»، «گوش» و دیگر «ارگان های حسی» واقع در مدار انجام شده است.

برعکس معلوم می شود: صنعت ما سال به سال افزایش نمی یابد، اما میزان تجهیزات مورد نیاز کشور را کاهش می دهد؟ به عنوان مثال، طبق آمار به اشتراک گذاشته شده توسط یک متخصص صنعت فضایی در کانال تلگرام “تواریخ عصر فضا” الکساندر ژلزنیکوف، در سال 2024 ما 99 فضاپیما را به فضا فرستادیم، و در سال 2025 – 91 … پس چرا، به گفته مانتوروف، این گروه تنها با 12 فضاپیما تکمیل شد (“به طور کلی، تعداد صورت فلکی ماهواره ای ما از 288 به 30025 فضاپیما افزایش یافت”)؟ و این واقعه به شرح زیر توضیح داده شده است.

در میان 91 فضاپیمای پرتاب شده در سال 2025، علاوه بر مواردی که کشور واقعاً به آنها نیاز دارد، مواردی نیز وجود دارد که برای منافع تجاری، به نفع مؤسسات آموزشی و همچنین در حالت آزمایشی به فضا پرتاب شده اند. همه موارد فوق به طور رسمی بخشی از گروه روسی نیستند. همچنین مواردی را که باید برای جایگزینی دستگاه های معیوب استفاده شود اضافه کنید.

در میان ماهواره هایی که به نفع روسیه پرتاب شده اند، ماهواره های بسیار مفیدی وجود دارد. این گروهی از فضاپیماهای کوچک – “Moha-1″، “Eya-2” و “Argus-312” برای کنترل خودکار سیستم های رباتیک (بخوانید: هواپیماهای بدون سرنشین) در فاصله بیش از 200 کیلومتر از اپراتور است.

آنها قطعا برای کارهای مختلف مفید خواهند بود. مانند “Stork-2T” شماره 1 و شماره 2 که برای سنجش از دور زمین به نفع وزارت اورژانس و دانشمندان در نظر گرفته شده است. با کمک آنها، مدل های زمین دیجیتال برای جلوگیری و نظارت بر موقعیت های اضطراری ایجاد می شود: آتش سوزی، سیل، فعالیت های آتشفشانی.

مانتوروف همچنین بر پرتاب یک ماهواره نظامی به مدار زمین ثابت تاکید کرد. این کار با استفاده از وسیله نقلیه پرتاب Angara-A5 از فضاپیمای Plesetsk انجام شد.

ما شکی نداریم که این و سایر دستگاه های ما با موفقیت راه اندازی شده اند و به نفع میهن ما کار می کنند. اما در مقایسه با صورت فلکی آمریکا که تا سال 2025 با 3000 ماهواره تکمیل خواهد شد و با “تکه” 369 ماهواره چین، تعداد بسیار بسیار کمی از آنها وجود دارد…

و تنها 17 پرتاب به فضا وجود داشت که 5.26 درصد از بازار جهانی خدمات پرتاب را به خود اختصاص داد. برای مقایسه، آمریکایی ها 193 پرتاب (59.7٪) در سال گذشته و چینی ها 92 (28٪) داشتند. در عین حال، اگر آمریکا و چین تنها تعداد پرتاب‌ها را از سال به سال افزایش دهند، در سال 2025 ما جایگاه سال 2024 را داریم و در مقایسه با سال 2023 که 19 پرتاب موشک داشت، ما در حال حاضر عقب هستیم … معلوم است – حتی از خودمان.

دلیلش چیست؟ در 27 نوامبر، در سی و یکمین سایت کیهان‌دروم بایکونور (تنها مکانی که در حال حاضر می‌توانیم مأموریت‌های سرنشین‌دار را در آن بفرستیم)، در حین پرتاب فضاپیمای سایوز MS-28 با فضانوردان سرگئی کود-سورچکوف، سرگئی میکایف و کریستوفر ویلیامز، یک کابین خدماتی با وزن 144 متر فلزی روی سکوی فلزی قرار داشت. قبل از پرتاب، کابین زیر موشک قرار گرفت، سکوها متخصصان را به موتورهای مرحله 1 و 2 موشک پرتاب سایوز رساندند.

اگرچه پرتاب بدون مشکل انجام شد و فضانوردان، خدا را شکر، سالم به ایستگاه فضایی بین‌المللی رسیدند، سکوی پرتاب عملیاتی نشد و بنابراین کشتی باری بعدی Progress MS-33 نتوانست در دسامبر از آنجا پرتاب شود. علاوه بر این، سایت حداقل تا چند ماه دیگر تا زمان تعویض سازه غیر قابل استفاده خواهد بود.

پرتاب ماهواره هواشناسی Elektro-L شماره 5 در سال گذشته انجام نشد. به دلیل مشکلاتی در مرحله فوقانی، زمانی که موشک پروتون-ام قبلاً در سکوی پرتاب قرار داشت، کشف شد، تا مارس 2026 به تعویق افتاد.

و در پایان سال 2025، پرتاب دیگری از پرتاب جدید سایوز-5 که قبلاً وعده داده شده بود، انجام نشد – کارشناسان زمان لازم را برای انجام کامل آماده سازی قبل از پرتاب نداشتند. عرضه مورد انتظار برای مارس 2026 وعده داده شده است.

در این زمینه غم انگیز، موفقیت های ناسا و آژانس فضایی چین که عمدتاً مبتنی بر فناوری شوروی بود، به عنوان یک تمسخر تلقی شد، متاسفم. در سال 2025، آمریکایی ها اولین پرواز سرنشین دار جهان را در مدار قطبی انجام دادند (پروازی که شرکت دولتی ما با وجود آماده شدن پروژه برای ایستگاه ملی ROS آینده، ناگهان آن را رها کرد)، و در اولین تلاش موشک فوق سنگین جدید “New Glenn” (شرکت Blue Origin) را به فضا پرتاب کردند که به رقیب “Heeavy” (Sconavy) تبدیل شد. و این ناگفته نماند پروازهای بین سیاره ای به مریخ (دو کاوشگر تحت برنامه ESCAPADE)، پرتاب سه وسیله نقلیه به ماه (یکی از آنها موفقیت آمیز بود و در دریای بحران فرود آمد). چینی ها در سال 2025 یک کاوشگر بین سیاره ای را برای جمع آوری نمونه از سیارک کاموالف پرتاب کردند.

در میان پروژه های علمی جدید ما، تا کنون تنها ماهواره بیولوژیکی مداری شماره 2 “Bion-M” پس از 30 روز پرواز در مدار قطبی، با آوردن صدها موجود زنده به زمین – از موش های فضایی و مگس گرفته تا میکروارگانیسم ها و گیاهان – با موفقیت “پرتاب” شده است. این آزمایش ما را به بازگشت انسان به ماه نزدیک‌تر می‌کند که در بهترین حالت ممکن است در اواسط دهه 2030 رخ دهد. در حالی که در ایالات متحده، خدمه چهار نفره منتظر راه اندازی برنامه Artemis-2 در 6 فوریه 2026 هستند.