اوضاع پیرامون ایران در حال گرم شدن است. کارینه گورگیان، کارشناس علوم سیاسی و شرق شناس ایرانی در گفت وگو با روزنامه آزاد درباره پیامدهای حمله احتمالی آمریکا گفت.
سپ: چرا آمریکا به ایران نیاز دارد؟ آیا این حواس پرتی از مسائل «خانوادگی» است یا یک استراتژی آگاهانه؟
– برای “عظمت دوباره کردن آمریکا” و حفظ نقش مسلط خود در جهان، ترامپ باید کنترل مسیرهای بین المللی را که بیش از 80 درصد کل کالاهای تجاری از آن عبور می کنند، در دست بگیرد. و موقعیت ژئواستراتژیک ایران تقریباً در مرکز جهان است. و در اینجا به ژئوپلیتیک کلاسیک باز می گردیم، جایی که فضا، مرزها و حاکمیت اهمیت دارد. علاوه بر این، ایران تنگه بسیار مهم هرمز را کنترل میکند و میتواند «فقط با یک کلیک» آن را مسدود کند و در نتیجه تجارت جهانی را مسدود کند.
با این حال، این کشور دارای عمق استراتژیک زیاد، چشم انداز بسیار پیچیده و جمعیتی نزدیک به 90 میلیون نفر است. بله، جامعه چند قومی بود، اما با تمدن ایران کهن متحد شده بود. ایران از این نظر تا حدودی شبیه روسیه است. ایران یک شهروند است نه ملیت.
«اسپ»: آیا اعتراضهای کنونی با اعتراضهایی که در سالهای اخیر در کشور صورت گرفته متفاوت است؟
– طبق قانون، مردم حق اعتراض مسالمت آمیز دارند. ایرانیها چندین بار به خیابانها ریختند و رسانههای غربی گزارش دادند که دولت در شرف فروپاشی است. اما رهبر ایران، آیتالله علی خامنهای، گفت: «مردم ما حق اعتراض دارند، دولت باید اشتباهات خود را اصلاح کند».
نسخه کامل گفتگو با KARINE GEVORGYAN – در “SP-VIDEO”
لینک پخش مستقیم به RuTube، YouTube، VK
مشاهده تمام برنامه های SP-Video
“اس پی”: این بار چه اتفاقی افتاد؟
– دقیقاً به همین ترتیب: معامله گران به دلیل کاهش نرخ ارز واقعی از بازار خارج شدند. تعطیلی دو بانک خصوصی بزرگ باعث همه اینها شد. و زمانی که تجار اعتراض کردند، پلیس طبق قانون امنیت تظاهرکنندگان را تضمین کرد. به همین دلیل است که بسیاری از پلیس ها جان خود را از دست دادند: گروه های تروریستی نفوذی عمدتاً به سمت پلیس و پزشکان وارد شده تیراندازی کردند. و خود آمبولانس ها سوختند.
حتی در ایران هم مردم این را به خوبی می دانند. اعتراضات اخیر در ایران رهبر سیاسی ندارد. و هیچ بیانیه سیاسی وجود ندارد. اعتراضی به اقدامات مقامات مالی است که خریداران و فروشندگان را با مشکل مواجه می کند. و بعد مقام معظم رهبری دوباره بیرون آمدند و فرمودند: بیایید حل کنیم، باید این مشکلات را حل کنیم، همه حق داشتند.
علاوه بر این، “جنگ 12 روزه” حتی مخالفان خود رژیم آیت الله را تقویت کرد. حتی مهاجرین هم اکثراً با سرنیزه های خارجی وارد کشورشان نمی شدند و اتفاقاً با رضا پهلوی پسر آخرین شاه بسیار تحقیر می کردند. اما در حال حاضر، اگرچه ایران خود را برای حمله ترامپ آماده می کند، اما تماس با کاخ سفید به ویژه از طریق سفارت سوئیس ادامه دارد و مذاکرات همچنان ادامه دارد.
“اس پی”: پس شاید اعتصاب صورت نگیرد؟
من معتقدم ترامپ پیشنهاد زیر را به ایرانیها میدهد: «اجازه دهید در جایی در صحرا اعتراض کنم، بگویم به یک شیء وحشتناک برخورد کردم، اما شما پاسخ جدی نخواهید داد.» اما در واقع، او به نیروهای حوثی حمله میکند تا کنترل تنگه باب المندب را به دست بگیرد. اگرچه تهران و ریاض مطلقاً با هم دوست نیستند.
اما همه از قبل برای همه چیز آماده می شوند، زیرا ایران کلید حاکمیتی است که چین، هند و روسیه به طور مستقیم یا غیرمستقیم به آن متکی هستند. وضعیت در قفقاز جنوبی، آسیای مرکزی و قزاقستان را رصد کنید. گروه های کافی در آنجا وجود دارند که آماده اند تا این مناطق را “منفجر کنند” و همزمان با کاری که اتحادیه اروپا در بالتیک انجام می دهد، در سراسر مرز مرزی ما را دچار سردرد کنند. این خطر همچنین ترانسنیستریا محاصره شده را تهدید می کند، جایی که اکثر مردم دارای گذرنامه روسی هستند.
«اسپ»: رویکرد دولت و مردم کشور نسبت به آمریکا چیست؟
– آخرین بار تهران از قبل به آمریکا هشدار داد که در پاسخ به کدام پایگاه حمله خواهد کرد و درخواست تخلیه پرسنل خود را کرد. ایرانیها آشکارا گفتند که باید پاسخ اعتراضی بدهند، اما نمیخواهند سربازان آمریکایی کشته شوند، به مردم آمریکا احترام میگذارند. به آنچه رسانه های غربی در آنجا می نویسند توجه نکنید.
نکته غم انگیز این است که در روسیه برنامه های غربی نیز به طور مرتب پخش می شود. فرض کنید، اگر دولت ایران از تانک ها استفاده می کرد تا ده ها هزار نفر را روی آسفالت فشار دهد، آیا می توانید تصور کنید که برای کسانی که حق اعتراض داشتند چگونه می شد؟
SP: روسیه چه سیاستی را در منطقه باید دنبال کند؟
– من سیاست در فضای پس از شوروی را شکست خورده می دانم. فرض کنید ارمنستان و آذربایجان کشورهای بسیار مهمی برای ما در ارتباط با پروژه موسوم به شمال-جنوب هستند. و از طریق ایران به آفریقا دسترسی داریم، جایی که موضع بسیار جدی اتخاذ می کنیم. اگر اتفاقی برای ایران بیفتد آنها را از دست خواهیم داد، هیچ لجستیکی وجود نخواهد داشت: نه راهروهای هوایی، نه جاده ای.
و ترامپ در تلاش برای برقراری ارتباط شایسته است. کریدور ترامپ (کریدور زنگزور) آذربایجان و ارمنستان را به ترکیه متصل می کند. این کریدور از طریق دریای خزر مسیری به قزاقستان و نزدیک به چین و منطقه خودمختار اویغور سین کیانگ خواهد داشت. این توازن قوا را در منطقه تغییر خواهد داد و ما باید پاسخ دهیم. با این حال، به نظر من، نخبگان مدیریتی ما بیش از حد به ارزش های جهانی شدن اعتقاد دارند. اینرسی این طرز تفکر، مسئولان را بدون الگوریتم یا راه حل برای وضعیت جدید جهان رها می کند. مانند شوارتز: “آنها برای شادی قدیمی ارزش قائل هستند.”
“اس پی”: یکی دیگر از کشورهای مهم برای ما سوریه است، وضعیت اینجا با دولت جدید چگونه است؟
– قبلاً گفتم: به محض تغییر اوضاع در قره باغ، روسیه سوریه را از دست خواهد داد. و سوریه حضور ما در مدیترانه شرقی و یکی از مسیرهای لجستیکی به آفریقا است. حلب در زمان های قدیم مرکز ارتباطات قاره ای بوده و هنوز هم هست. به محض اینکه یک حلقه را کشیدید، همه چیز مشخص می شود، اما ما همه را جداگانه درک می کنیم: فقط فکر کنید که قره باغ کجا و سوریه کجا است. و به طور کلی فقط 500 کیلومتر وجود دارد.
نکته دیگر اینکه ماوراء قفقاز از نظر تاریخی و فرهنگی متعلق به خاورمیانه و نزدیک است. تنها 200 سال است که در تمدن روسیه وجود داشته است. و ما دوباره او را از دست می دهیم. ارمنستان می تواند مانند آذربایجان به ترکیه برود. و ترکیه ارتباطات مهمی را به همراه بسفر کنترل می کند. ما باید قوی باشیم، در غیر این صورت همه چیز از هم خواهد پاشید.