قطب جنوب تقریباً به طور کامل توسط لایه ای از یخ به ضخامت چندین کیلومتر پوشیده شده است. اما قطب جنوب همیشه یک مکان یخی نبود. پورتال livescience.com صحبت کنیدزمانی که قطب جنوب آخرین بار بدون یخ بود.
کلاهک یخی قطب جنوب با استانداردهای زمین شناسی نسبتاً اخیراً تشکیل شده است. به گفته اکثر کارشناسان، این اتفاق 34 میلیون سال پیش رخ داد و قبل از آن، زمانی که یخ وجود نداشت، قطب جنوب شبیه به آنچه شمال کانادا امروزی است – جنگل های تاندرا و مخروطیان بود.
دمای کره زمین عامل اصلی موثر بر روی کلاهک یخی است. حدود 50 میلیون سال پیش، جهان 14 درجه سانتیگراد گرمتر از امروز بود، اما طی 16 میلیون سال آینده، درجه حرارت به طور پیوسته کاهش یافت. حدود 34 میلیون سال پیش، یا در مرز ائوسن-الیگوسن، آب و هوا تنها 8 درجه گرمتر بود.
اما چه چیزی باعث کاهش دما می شود و آیا واقعا برای تشکیل یخ کافی است؟ احتمالا دو عامل وجود دارد. اولی تغییر غلظت دی اکسید کربن در جو زمین و دومی حرکت قاره ها. به خصوص افتتاح گذرگاه دریک بین آمریکای جنوبی و قطب جنوب.
هر چه دی اکسید کربن در جو بیشتر باشد، گرمای بیشتری در سیاره جمع می شود – و گرمتر می شود. 60-50 میلیون سال پیش، غلظت گاز در جو سیاره بسیار بالا بود، 1000 یا 2000 قسمت در میلیون یا 2.5-5 برابر بیشتر از امروز. با این حال، در امتداد مرز ائوسن-الیگوسن، دی اکسید کربن کمتر در دسترس می شود و تضمین می شود که این کاهش با سرد شدن آب و هوای جهانی همراه باشد که احتمالاً منجر به تشکیل یخ می شود.
اما سرد شدن موضعی نیز می تواند در قاره قطب جنوب به دلیل حرکت صفحات تکتونیکی رخ دهد. ظهور گذرگاه دریک منجر به تشکیل یک جریان گردشی شد – آب به صورت دایره ای در اطراف قطب جنوب حرکت می کند و در نتیجه آن را از بقیه جهان جدا می کند. تودههای هوای گرم برای عبور از اقیانوس سختتر میشوند و همین امر قطب جنوب را سردتر میکند.
صفحات تکتونیکی نیز مستقیماً بر سطح دی اکسید کربن تأثیر می گذارد. هوازدگی سنگ ها و فعالیت های آتشفشانی بخشی از چرخه کربن هستند، بنابراین طی هزاران سال فرآیندهای زمین شناسی می توانند تعادل گازها را در جو تغییر دهند.
اگرچه همه جزئیات 100% واضح نیستند، اکثر کارشناسان بر این باورند که یخبندان قطب جنوب دقیقاً 34 میلیون سال پیش بر اساس نشانه های شیمیایی در رسوبات سنگ بستر رخ داده است. اتم های اکسیژن به دو شکل وجود دارند: اکسیژن 16 (معمولی) و 18 (سنگین). یخهای قارهای بیش از حد معمول یخ دارند و اقیانوسها یخ سنگینتری دارند، بهویژه زمانی که کلاهکهای یخی بزرگ هستند.